سلیاک (بیماری حساسیت به گلوتن)
معرفی بیماری
بیماری سلیاک یک اختلال خودایمنی گوارشی است که در آن مصرف گلوتن (پروتئینی موجود در گندم، جو و چاودار) باعث واکنش ایمنی در بدن شده و به پرزهای روده کوچک آسیب میزند. این آسیب منجر به سوءجذب مواد مغذی مانند آهن، کلسیم، اسیدفولیک و ویتامین B12 میشود. سلیاک یک بیماری ژنتیکی است و در افراد دارای HLA-DQ2 یا HLA-DQ8 بروز میکند. این بیماری در هر سنی ممکن است ظهور کند و علائم آن بسیار متنوع است.
علائم و نشانهها
علائم گوارشی: اسهال مزمن، نفخ، درد شکم، کاهش وزن، یبوست، تهوع و استفراغ
علائم خارج گوارشی: کمخونی فقر آهن، خستگی، افسردگی، میگرن، درد استخوان و مفاصل، بثورات پوستی (درماتیت هرپتیفورمیس)، ریزش مو، بیحسی و گزگز دست و پا
علائم در کودکان: تأخیر در رشد، کاهش وزن، اتساع شکم، تحریکپذیری، دیر دندان درآوردن
تشخیص و درمان
تشخیص از طریق آزمایش خون (آنتیبادیهای ضد ترانس گلوتامیناز) و بیوپسی روده انجام میشود. تنها درمان مؤثر، رژیم غذایی بدون گلوتن مادامالعمر است. با حذف گلوتن از رژیم غذایی، پرزهای روده ترمیم میشوند و علائم برطرف میگردند. مواد غذایی مجاز شامل برنج، ذرت، کینوآ، گندم سیاه، ارزن، آمارانت، میوهها، سبزیجات، گوشتها، حبوبات، لبنیات (در صورت عدم وجود عدم تحمل لاکتوز) و آردهای بدون گلوتن هستند.
مواد مغذی و خوراکیهای مفید
آهن و اسیدفولیک: جگر، گوشت قرمز، اسفناج، عدس، لوبیا (برای جبران کمخونی ناشی از سوءجذب)
کلسیم و ویتامین D: شیر، ماست، پنیر، بادام، ماهی ساردین (برای پیشگیری از پوکی استخوان)
ویتامین B12: گوشت، ماهی، تخممرغ (برای جلوگیری از کمخونی مگالوبلاستیک)
روی و منیزیم: مغزها، دانهها، گوشت (برای تقویت سیستم ایمنی و ترمیم بافت)
پروبیوتیکها: ماست پروبیوتیک، کفیر (برای بهبود فلور روده)
بیماری سلیاک یک اختلال خودایمنی گوارشی است که در آن مصرف گلوتن (پروتئینی موجود در گندم، جو و چاودار) باعث واکنش ایمنی در بدن شده و به پرزهای روده کوچک آسیب میزند. این آسیب منجر به سوءجذب مواد مغذی مانند آهن، کلسیم، اسیدفولیک و ویتامین B12 میشود. سلیاک یک بیماری ژنتیکی است و در افراد دارای HLA-DQ2 یا HLA-DQ8 بروز میکند. این بیماری در هر سنی ممکن است ظهور کند و علائم آن بسیار متنوع است.
علائم و نشانهها
علائم گوارشی: اسهال مزمن، نفخ، درد شکم، کاهش وزن، یبوست، تهوع و استفراغ
علائم خارج گوارشی: کمخونی فقر آهن، خستگی، افسردگی، میگرن، درد استخوان و مفاصل، بثورات پوستی (درماتیت هرپتیفورمیس)، ریزش مو، بیحسی و گزگز دست و پا
علائم در کودکان: تأخیر در رشد، کاهش وزن، اتساع شکم، تحریکپذیری، دیر دندان درآوردن
تشخیص و درمان
تشخیص از طریق آزمایش خون (آنتیبادیهای ضد ترانس گلوتامیناز) و بیوپسی روده انجام میشود. تنها درمان مؤثر، رژیم غذایی بدون گلوتن مادامالعمر است. با حذف گلوتن از رژیم غذایی، پرزهای روده ترمیم میشوند و علائم برطرف میگردند. مواد غذایی مجاز شامل برنج، ذرت، کینوآ، گندم سیاه، ارزن، آمارانت، میوهها، سبزیجات، گوشتها، حبوبات، لبنیات (در صورت عدم وجود عدم تحمل لاکتوز) و آردهای بدون گلوتن هستند.
مواد مغذی و خوراکیهای مفید
آهن و اسیدفولیک: جگر، گوشت قرمز، اسفناج، عدس، لوبیا (برای جبران کمخونی ناشی از سوءجذب)
کلسیم و ویتامین D: شیر، ماست، پنیر، بادام، ماهی ساردین (برای پیشگیری از پوکی استخوان)
ویتامین B12: گوشت، ماهی، تخممرغ (برای جلوگیری از کمخونی مگالوبلاستیک)
روی و منیزیم: مغزها، دانهها، گوشت (برای تقویت سیستم ایمنی و ترمیم بافت)
پروبیوتیکها: ماست پروبیوتیک، کفیر (برای بهبود فلور روده)
گیاهان درمانگر سلیاک (بیماری حساسیت به گلوتن)
هیچ گیاه درمانگری یافت نشد
در حال حاضر هیچ گیاهی برای درمان این بیماری ثبت نشده است.
مشاهده همه گیاهان