کمبود ویتامین E

معرفی بیماری
کمبود ویتامین E نادر است، اما می‌تواند عواقب جدی برای سیستم عصبی و عضلات داشته باشد. ویتامین E (به‌ویژه آلفا-توکوفرول) یک ویتامین محلول در چربی و آنتی‌اکسیدان قوی است که از غشای سلولی در برابر استرس اکسیداتیو محافظت می‌کند. این ویتامین برای سلامت سیستم عصبی، عضلات، قلب و عروق و سیستم ایمنی ضروری است. کمبود ویتامین E معمولاً در افرادی با اختلال در جذب چربی (بیماری‌های گوارشی مانند سلیاک، فیبروز کیستیک، بیماری کرون)، افرادی با رژیم غذایی بسیار کم‌چرب، نوزادان نارس و افراد مبتلا به بیماری‌های ژنتیکی نادر (مانند آتاکسی با کمبود ویتامین E) رخ می‌دهد. علائم شامل اختلالات عصبی (بی‌حسی، گزگز، ضعف عضلانی، اختلال تعادل)، ضعف بینایی، کاهش سیستم ایمنی و همولیز گلبول‌های قرمز (کم‌خونی همولیتیک) است.

علائم و عوامل خطر

علائم: اختلالات عصبی: بی‌حسی و گزگز در دست‌ها و پاها (نوروپاتی محیطی)، ضعف عضلانی، اختلال تعادل و راه رفتن (آتاکسی)، اختلال در هماهنگی حرکات، ضعف بینایی (به‌دلیل آسیب به شبکیه)، کاهش سیستم ایمنی و افزایش خطر عفونت‌ها، کم‌خونی همولیتیک (تخریب گلبول‌های قرمز) در موارد شدید
عوامل خطر: بیماری‌های گوارشی با سوءجذب چربی (سلیاک، فیبروز کیستیک، کرون، کولیت)، رژیم غذایی بسیار کم‌چرب، نوزادان نارس (کمبود ذخیره ویتامین E)، بیماری‌های ژنتیکی نادر (آتاکسی با کمبود ویتامین E)، افزایش سن (کاهش جذب)


منابع غذایی و جذب
بهترین منابع غذایی ویتامین E شامل روغن‌های گیاهی (روغن جوانه گندم، روغن آفتاب‌گردان، روغن زیتون، روغن کنجد)، مغزها و دانه‌ها (بادام، گردو، فندق، تخمه آفتاب‌گردان)، سبزیجات برگ سبز (اسفناج، کلم پیچ، کلم بروکلی) و آووکادو هستند. جذب ویتامین E با مصرف هم‌زمان چربی (روغن، کره) افزایش می‌یابد و با مصرف زیاد آهن و مس (که اکسیداسیون ویتامین E را افزایش می‌دهند) کاهش می‌یابد. همچنین ویتامین E به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان با ویتامین C و سلنیوم هم‌افزایی دارد.

مواد غذایی مفید

روغن‌های گیاهی: روغن جوانه گندم، روغن آفتاب‌گردان، روغن زیتون، روغن کنجد
مغزها و دانه‌ها: بادام، گردو، فندق، تخمه آفتاب‌گردان
سبزیجات برگ سبز: اسفناج، کلم پیچ، کلم بروکلی
آووکادو
ماهی: سالمون (به‌میزان کم)